Białystok: Nowa parafia prawosławna

Nowa, samodzielna parafia została erygowana na mocy dekretu ordynariusza prawosławnej diecezji białostocko-gdańskiej arcybiskupa Jakuba. Jak poinformowała w poniedziałek diecezja, teren nowej parafii wydzielony został z części trzech innych parafii - św. Mikołaja, św. Eliasza i św. Jerzego.

Świętem parafialnym będzie 6 grudnia - w tym dniu polska Cerkwi czci pamięć św. Grzegorz Peradze. Proboszczem mianowany został ks. Aleksander Aleksiejuk, dotychczasowy proboszcz prawosławnej parafii pw. Przemienienia Pańskiego w Topolanach.

Grzegorz Peradze urodził się 13 września 1899 roku w Gruzji. W 1918 r. ukończył seminarium duchowne w Tbilisi. W latach 1919-21 walczył z bolszewikami w obronie Demokratycznej Republiki Gruzji. Później przez krótki czas był nauczycielem we wsi koło Gori.

Jesienią 1921 r. został przez gruzińską Cerkiew wysłany na studia na wydziale teologicznym uniwersytetu w Berlinie. W Bonn studiował historię religii, uzyskując stopień doktora. W 1931 r. złożył śluby zakonne i przyjął święcenia kapłańskie w greckiej katedrze w Paryżu. W stolicy Francji związał się z miejscową wspólnotą gruzińską i utworzył dla niej parafię.

Dwa lata później ówczesny metropolita warszawski i całej Polski Dionizy zaproponował mu pracę w studium teologii prawosławnej na Uniwersytecie Warszawskim.

W stolicy Grzegorz Peradze mieszkał i pracował do wybuchu II wojny światowej, do aresztowania przez gestapo 5 maja 1942 roku. Ostatecznie trafił do Auschwitz. Zginął w tym obozie koncentracyjnym 6 grudnia 1942 roku. W 1995 r. został uznany przez gruzińską Cerkiew za świętego męczennika. Czczony jest też w Polskim Autokefalicznym Kościele Prawosławnym. Dniem jego pamięci jest 6 grudnia.

W Białymstoku jest jedyna w kraju cerkiew pod jego wezwaniem; konsekrowana została we wrześniu 2024 roku, po dwunastu latach budowy i prac wykończeniowych. Została zbudowana na osiedlu Dojlidy Górne, w nowej części białostockiej parafii prawosławnej pod wezwaniem proroka Eliasza i przez tę parafię ta inwestycja była prowadzona. Przy cerkwi zbudowany został też dom parafialny.