Kard. Ryś o niewpuszczeniu przez izraelską policję patriarchy Jerozolimy kard. Pizzaballi do bazyliki Grobu Pańskiego

We wspólnym komunikacie Łacińskiego Patriarchatu Jerozolimy i Kustodii Ziemi Świętej stwierrdzomo, że uniemożliwienie wejścia do świątyni osobom, które „sprawują najwyższą odpowiedzialność kościelną w Kościele katolickim i w Miejscach Świętych", stanowi – jak podkreślono – „środek wyraźnie nieracjonalny i poważnie nieproporcjonalny". Decyzję uznano za „pochopną i zasadniczo błędną, powodowaną niewłaściwymi względami", reprezentującą „poważne odejście od fundamentalnych zasad rozsądku, wolności kultu i poszanowania status quo".

- Zapoznałem się ze stanowiskiem kard. Pierbattista Pizzaballa, łacińskiego patriarchy Jerozolimy oraz br. Francesco Ielpo OFM, kustosza Ziemi Świętej o uniemożliwieniu im sprawowania Liturgii Niedzieli Palmowej w Bazylice Grobu Bożego. W pełni się z nim solidaryzuję. I czynię to w imię, a nie przeciw dialogowi chrześcijan i Żydów - podkreślił kard. Ryś.

Sprawa wywołała oburzenie światowej opinii publicznej.

Jako pierwsza zareagowała premier Włoch, która wezwała do złożenia wyjaśnień ambasadora Izraela w tym kraju. Giorgia Meloni wyraziła solidarność z obydwoma hierarchami, którzy są obywatelami Włoch, od dziesięcioleci posługującymi w Ziemi Świętej. Wicepremier i szef włoskiego MSZ Antonio Tajani napisał na platformie X, że polecił ambasadorowi Włoch w Izraelu, aby „poinformował władze w Tel Awiwie o naszym oburzeniu i potwierdził stanowisko Włoch w obronie, zawsze i w każdych okolicznościach, wolności religijnej”.

Działania Izraela zdecydowanie potępił prezydent Francji Emmanule Macron. W swoim poście zapewnił pełne poparcie dla przedstawicieli wspólnot chrześcijańskich i zwrócił uwagę na „niepokojący wzrost naruszeń statusu miejsc świętych w Jerozolimie”. We wpisie zamieszczonym także w języku angielskim na portalu X, prezydent Polski wyraził „zdecydowany sprzeciw wobec braku zgody na odprawienie Mszy Świętej w Bazylice Grobu Pańskiego w Jerozolimie”. Karol Nawrocki pokreślił, że „działania izraelskiej policji, które potępiam, są wyrazem braku szacunku wobec tradycji i kultury chrześcijańskiej”. Słowa wsparcia skierował do łacińskiego patriarchy Jerozolimy i wszystkich chrześcijan mieszkających w Ziemi Świętej. „Niedziela Palmowa – przypomniał prezydent – rozpoczyna Wielki Tydzień, a chrześcijanie przygotowują się do zmartwychwstania Jezusa Chrystusa”

Palestyńskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych, w serwisie X, określiło ten incydent jako „zbrodnię, która dotyka zarówno świat chrześcijański, jak i islamski” oraz „wymagającą pilnej interwencji międzynarodowej”. We wpisie wskazano na „rażące naruszenie podstawowych praw, w tym wolności wyznania” i obrazę wrażliwości tych, którzy „podzielają świętość Jerozolimy i jej status religijny.”

Ambasador Stanów Zjednoczonych w Izraelu Mike Huckabee napisał w mediach społecznościowych o „nadmiernej ingerencji”, przypomniał o limicie 50 osób w miejscach świętych – środku wprowadzonym przez rząd izraelski w celu zapewnienia bezpieczeństwa – oraz o tym, że delegacja kardynała Pizzaballi i kustosza Ielpo składała się w sumie z czterech osób, „znacznie poniżej tego limitu”. „Trudno to zrozumieć lub uzasadnić” – podkreślił dyplomata.  

Przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Bundestagu, Armin Laschet, podkreślił w mediach społecznościowych, że „odmowa kardynałowi dostępu do najświętszego miejsca chrześcijaństwa jest nie do przyjęcia”. „Jest to – dodał – czyste prześladowanie, pozbawione jakiejkolwiek wrażliwości czy zrozumienia”. „Odmowa zasługuje na najsurowsze potępienie” – czytamy na profilu X Ministerstwa Spraw Zagranicznych Portugalii. Wezwało ono władze izraelskie „do zagwarantowania i ochrony wolności wyznania i kultu”.

Reakcja Izraela

Po opublikowaniu wspólnego oświadczenia Łacińskiego Patriarchatu Jerozolimy i Kustodii Ziemi Świętej prezydent Izraela Isaac Herzog opublikował wpis na platformie X, wyrażając „głęboki smutek z powodu tego przykrego incydentu”. Poinformował, że zadzwonił do kard. Pierbattisty Pizzaballi z wyjaśnieniem, że „decyzja wynikała ze względów bezpieczeństwa i zagrożenia atakami rakietowymi ze strony Iranu”. Prezydent Herzog dodał, że w rozmowie z patriarchą potwierdził „niezachwiane zaangażowanie Państwa Izrael na rzecz wolności religijnej dla wyznawców wszystkich religii i utrzymania status quo w świętych miejscach Jerozolimy”.

Słowa prezydenta są zgodne z oświadczeniem biura izraelskiego premiera Benjamina Netanjahu, w którym obiecano opracowanie planu umożliwiającego w najbliższych dniach celebracje w Bazylice Grobu Świętego w Jerozolimie, ale zawsze z pełnym poszanowaniem środków bezpieczeństwa. Biuro premiera zapewniło, że „nie było żadnych złych intencji”, a zakaz wstępu ze strony izraelskiej policji, wynikał „wyłącznie z troski o bezpieczeństwo”.

Na portalu X pojawił się film, w którym rzecznik izraelskiej policji Dean Elsdunne wyjaśnia okoliczności porannego zajścia. „Zgodnie z dyrektywami Dowództwa Frontu Wewnętrznego, ograniczenia mające na celu ratowanie życia dotyczą wszystkich świętych miejsc na terenie Starego Miasta: zarówno żydów, chrześcijan, jak i muzułmanów – wskazuje. – Stare Miasto było w tym miesiącu wielokrotnie celem morderczych pocisków, a na terenach mieszkalnych prowadzony był nieustanny ostrzał”. Rzecznik dodał, że policja prowadzi aktywny dialog ze zwierzchnikami religijnymi, w celu znalezienia rozwiązań zapewniających równowagę między wolnością wyznania a bezpieczeństwem publicznym. Pod tym wpisem, zamieszczonym na portalu X, pojawiło się mnóstwo komentarzy przypominających, że „względy bezpieczeństwa” uderzyły dotąd wyłącznie w przeżywających Wielki Post chrześcijan i obchodzących ramadan wyznawców islamu, „bo żadnemu rabinowi nie odmówiono wejście do synagogi”.